Za świętych, co skończyli walkę swą

For all the Saints, who from their labours rest

Za świetych, co

Tekst: Walsham How (1823–1897)

Przekład: Krzysztof Ptaszyński 2018

Melodia: Ralph Vaughan Williams (1972–1958)
Sine nomine, 10.10.10.4

1. Za świętych, co skończyli walkę swą,
mężnie wyznali Ewangelię Twą,
bądź Tobie cześć, boś zbawił rzeszę tą!
Alleluja! Alleluja!

2. Ty byłeś wodzem, mocą, skałą im,
murem obronnym przeciw mocom złym,
im rozpraszałeś ciemność światłem swym.
Alleluja! Alleluja!

3. A jedną mamy świętych rzeszę Twą:
jedni tu walczą, drudzy w chwale lśnią,
lecz jedność tworzą, w Tobie jedno są.
Alleluja! Alleluja!

4. Gdy więc znosimy tutaj trud i znój,
obłok Twych świadków, orszak świętych Twój, (Hbr 12,1)
jest nam przykładem jak wieść wiary bój.
Alleluja! Alleluja!

5. Wesprzyj mnie, Panie, w biegu wiary mym,
abym wraz z całym hufcem świętych Twym
mógł Ciebie wielbić w Twym Królestwie cnym!
Alleluja! Alleluja!

6. Ty zbawisz Kościół cały swój od trwóg,
by z aniołami chwalić Ciebie mógł,
wraz z zastępami wszystkich Twoich sług!
Alleluja! Alleluja!

Komentarz

Dla lepszego zrozumienia treści pieśni, warto przypomnieć sobie podstawowe informacje o anglikańskim i ewangelickim podejściu do świętych i kultu świętych.

Po pierwsze, warto przypomnieć, że zgodnie z biblijnym użyciem tego słowa nie odnosi się jedynie do nielicznych wybitnych postaci  ale do wszystkich należących do wybranego ludu Bożego, również tych żyjących. W taki sposób pojęcie święty jest używane w Nowym Testamencie (np. 2 Kor 1,1, Flp 1,1). Zgodnie z ujęciem teologii ewangelickiej i anglikańskiej istnieją dwie grupy świętych: jedna która po zakończeniu doczesnego życia przebywa już w chwale Bożej (Kościół triumfujący) oraz druga, która przebywa wciąż tu na Ziemi (Kościół pielgrzymujący, albo walczący); obie te grupy tworzą jedną społeczność świętych (communio sanctorum), o której mowa w wyznaniu apostolskim. Przykładowo, tak o tym mówi polska reformowana „Konfesja sandomierska”: „Bo jeden jest Zbór wierzących, jeszcze walczących tu na świecie, a drugi jest już po zwycięstwie tryumfujący. My wszyscy jeszcze na tej nędznej ziemi walczyć musimy z ciałem, z grzechem, ze śmiercią, ze światem i z księciem tego świata t. j. z djabłem. Oni zaś będąc już obdarowani dobrami niebieskiemi w radości tryumfują z Chrystusem. Jedna jest jednak społeczność wszystkich wiernych i złączenie przez wiarę”.  (W teologii katolickiej wyróżnia się jeszcze trzecią grupę, Kościół cierpiący, albo pokutujący, przebywający w czyśćcu). Do tego odnosi się trzecia zwrotka powyższego tłumaczenia.

Od początku chrześcijaństwa kultywowano pamięć o tych świętych, którzy już odeszli do Pana, lecz którzy wzorem swej wiary mogą wciąż inspirować następne pokolenia chrześcijan. Do takiej pamięci odnosi się zalecenie Listu do Hebrajczyków: „pamiętajcie na wodzów waszych, którzy wam głosili Słowo Boże, a rozpatrując koniec ich życia, naśladujcie wiarę ich” (Hbr 13,7). Zgodnie z tym zaleceniem, w Kościołach ewangelickich oraz anglikańskich wspomina się zmarłych świętych jako przykład do naśladowania oraz powód do dziękczynienia Bogu. Jednak ewangelicy oraz anglikanie (a przynajmniej ich większość) nie kierują do świętych swych próśb ani praktykują takiego sposobu oddawania im czci, który przypominałby kult należny jedynie Bogu. Z tego też powodu Kościoły anglikańskie i niektóre Kościoły ewangelickie posiadają kalendarze świętych, tudzież bohaterów wiary, w których obok postaci biblijnych pojawiają się różne zasłużone postaci z historii Kościoła. Nie znaczy to, że Kościoły te autorytatywnie orzekają o zbawieniu pewnych osób. Wskazują jednak pewne postaci jako wzory wiary godne naśladowania i dziękczynienia Bogu za ich służbę.

Dla zainteresowanych, artykuł omawiające to zagadnienie w szerszy sposób: TUTAJ.

Wyrazem i ilustracją takiego sposobu pamięci o świętych wyraża powyższa pieśń autorstwa anglikańskiego biskupa Williama Walshama Howa. Oryginalny tekst pieśni znajdziemy na angielskiej Wikipedii – TUTAJ. Pieśń ta znajduje się nie tylko w śpiewnikach anglikańskich, ale i np. luterańskich czy prezbiteriańskich (ewangelicko-reformowanych). W powyższym tłumaczeniu zwrotki 1, 2, 3 mniej więcej wiernie (na ile to możliwe) oddają zwrotki 1,2, 7 oryginału. Zwrotka 5 odpowiada zwrotce 4 oryginału, a zwrotka 6 wyraża ducha zwrotek 9-11. Zwrotka 4 to już produkt poetyckiej inwencji tłumacza, mający zapewniać logiczne przejście pomiędzy zwrotką 3 i 5, pozostający jednak w zgodności z duchem oryginału.

Nagrania

Odniesienia biblijne

Hbr 12,1

Śpiewniki

Angielski

The New English Hymnal 197