1. Niedziela Adwentu

29.11.2020

Księga Zachariasza 9, 9–10

Drogi zborze, drogie Siostry i Bracia,

Posłuchajmy ponownie Słowa proroka, przesłania, które woła do nas od tysięcy lat: „Ludzie, którzy żyją w ciemności, widzą wielkie światło, i jasno świeci nad tymi, którzy żyją w ciemnej krainie. Panie, wzbudzasz głośne okrzyki, sprawiasz, że radość jest wielka. Ponieważ zdjąłeś z naszego ramienia zaciskające jarzmo i bicz naszego kierowcy pękł. Każdy but z wysięgnikiem i każdy płaszcz zbroczony we krwi zostaje spalony i strawiony przez ogień. Ponieważ narodziło się nam dziecko, syn został nam dany, a panowanie spoczywa na jego ramieniu”(Iz 9, 1–5).

Zachariasz, wielki prorok Izraela, zwraca się również do was – do ludu Bożego pośród wszystkich narodów. Nasz tekst dzisiejszego kazania jest również słowem Zachariaszem w rozdziale 9, wersety 9–10: „Krzycz głośno i bardzo radośnie Córo Syjonu, raduj się bardzo i wykrzykuj, córko Jeruzalem! Zobacz, jak twój król przychodzi do ciebie, sprawiedliwy i pomocnik, biedny i jedzie na osiołku na źrebięciu osła. który zniszczy rydwany w Efraimie i konie w Jerozolimie, a łuk wojny zostanie złamany. On rozkaże ludom pokój. Jego panowanie rozciąga się od jednego morza do drugiego. I od rzeki aż po krańce ziemi” (Za 9, 9–10).

Te słowa, to początek naszej bożonarodzeniowej liturgii w Saalfeld, która ma miejsce o 6 rano tego właśnie dnia, zgodnie ze starą górniczą tradycją kultywowaną w naszym kościele św. Jana. Wyobraźmy sobie taki o to kościół: tylko świece ołtarzowe i świece na ławkach. Wnętrze bardzo ciemne. Proroka nie widać, jego głęboki głos dochodzi z empory organowej do zgromadzenia (jakby z odległej epoki). Swoje zdanie – oprócz postaci biblijnych – mają również postaci historyczne: burmistrz Saalfeld z roku 1536, Caspar Aquila (nasz pierwszy superintendent), górnik, młodzież, księżna Jadwiga Sophie z dziećmi (które zmarły młodo i pochowane są naszej krypcie), matka, policjant, nauczyciel i mnisi. Ten porządek istnieje od 1972 roku, a jego poszczególne części były wielokrotnie już aktualizowane. Teraz musimy pogodzić się z faktem, że w tym roku nie możemy świętować tej specjalnej uroczystości, na której chór żeński nie może wystąpić, a bez chóru występ nie jest możliwy.

Wróćmy teraz do tekstu kazania. Nowy rok kościelny zaczyna się z hukiem, ponieważ w Biblii zawsze brzmi głośno i donośnie „zobaczcie”.  Dzieje się coś niezwykłego. Jak w Ewangelii Łukasza (Łk 2, 10b) zapowiedź dla pasterzy: „Oto przynoszę wam dobrą nowinę o wielkiej radości, która będzie dla wszystkich ludzi”; Zachariasz przepowiada ludowi i zniszczonej Jerozolimie nowego „biednego” króla, który przyjdzie na osiołku jako sprawiedliwy pomocnik. Historycznym tłem tej obietnicy jest niepewność co do przyszłości Izraela za czasów Aleksandra Wielkiego. Kto zapewni ochronę małemu krajowi po wyjeździe Aleksandra? 

Przesłanie Boga odpowiada na pytanie: „Kto jest naszym królem?” Nadejdzie nowy, upoważniony przez Boga król. I czy tej niepewności nie ma również dzisiaj, w tych trudnych czasach? Ale jednak możemy obchodzić Adwent, nawet jeśli jest to raczej Wielki Post. Świętujmy kontemplacyjnie i cicho, Jezus nie jedzie konno, jak zwycięzca wojskowy. On jedzie na osiołku – i tym sposobem zapowiada swoje Królestwo, inne niż królestwa tego świata. W Ewangelii Mateusza (Mt 21) czytamy o tym przybyciu Jezusa do Jerozolimy. Na początku ludzie wiwatowali na Jego cześć. Potem to uwielbienie diametralnie się zmieniło. 

Nasze nabożeństwa zwykle zaczyna się od śpiewanego psalmu – introitu. Na 1. Niedzielę Adwentu jest to Psalm 24: „Otwórzcie wrota i otwórzcie drzwi na świat, żeby mógł przybyć Król Chwały!” Śpiew ten brzmi jasno w całym naszym gotyckim kościele halowym naprzemiennie ze słowami „Kto jest Królem tym Królem Chwały? Pan jest silny i potężny, Pan potężny w sporze. Otwórz bramy i otwórz drzwi świata, aby Król Chwały mógł się wprowadzić! Kto jest Królem Chwały? To jest Pan Zastępów; on jest królem chwały” (Ps 24, 7–10).

Przyjrzyjmy się też pieśniom adwentowym, takim jak np. „Nun kommt der Heiden Heiland / Przyjdź narodów zbawienie”, autorstwa Marcina Lutra. To pierwotnie stary łaciński hymn, który opowiada o przyjściu Króla Pokoju dla wszystkich narodów. Lubimy też śpiewać „Podnieścież się, wy, wierzchy bram”. Nie można zapomnieć o wielu przedświątecznych zwyczajach. Rozpoczęcie kampanii zbierania funduszy, takich jak „Chleb dla świata”, jest bardzo ważne. 

Niestety w tym roku nasi konfirmanci nie mogą wspólnie z piekarzem piec chlebów i dzielić się nimi za dowolną darowiznę. Powinno to również przypominać, że świętujemy nie tylko przybycie Jezusa do Jerozolimy, ale także Jego powrót, jako zwiastuna pokoju dla całej ziemi. 

Nie wiemy jeszcze, czy w tym roku otrzymamy światło pokoju z Betlejem. Będziemy musieli obejść się bez wielu znanych i cenionych rzeczy. Ale wieniec adwentowy – właśnie zawiązałam go dla naszego kościoła (ma średnicę 1,50 m) – i kalendarz adwentowy również sprawiają, że Adwent jest zrozumiały jako czas przygotowania  na przyjście Boga poprzez uwidocznienie upływu czasu.

Po liturgii 1. Niedzieli Adwentu dziewczęta wysłane były przez chór żeński z błogosławieństwem Bożym do osób starszych i chorych, aby je pozdrowić. Śpiewały wówczas adwentowe pieśni. Obawiam się, że w tym roku również nie będzie to możliwe, a ci ludzie szczególnie potrzebowali serdecznego spotkania.

Oczywiście współczesne media umożliwiają wiele rzeczy. Specjalista komputerowy z naszej społeczności dokłada wszelkich starań, aby nasza witryna była aktualna. Odbywają się też nabożeństwa radiowe, a kapelan szpitala może odwiedzać każdego, kto zechce. Chciałabym, żeby ludzie zbliżali się do siebie na odległość i zachęcali się nawzajem, a nawet modlili się za siebie. Zapalenie pierwszej świecy na wieńcu adwentowym podczas nabożeństwa w domu daje namacalny początek tego wyjątkowego czasu.

Drogie Zborze, zawsze o tym pamiętajcie!

Bóg do nas przychodzi. Nie musimy już wątpić i o Niego pytać.

Bóg przychodzi do nas, aby głosić wszystkim swoją łaskę.

Bóg przychodzi do nas i ponownie daje nam nadzieję.

Jego wielkie serce jest otwarte dla nas wszystkich.

Bóg do nas przychodzi.

Życzę Wam radosnego Adwentu. Zachowajcie zdrowie i bądźcie rozważni.

Gabriele Brendel