Urodziny Bacha

Historyczna liturgia luterańska wraz z wykonaniem jednej z kantat lipskiego kantora 

HISTORIA

Co roku 21 marca, w dzień urodzin Johanna Sebastiana Bacha, Zeggerteum organizuje w kościele św. Krzysztofa wydarzenie absolutnie wyjątkowe. Przenosimy się w czasie, do XVIII-wieku, by uczestniczyć w luterańskiej liturgii, na którą licznie przybywali co niedzielę lipscy mieszczanie. Unia pruska Fryderyka Wilhelma III, której wynikiem była reforma liturgiczna i upodobnienie ewangelickiej mszy do nabożeństwa kalwinistycznego, a także powstanie Kościoła Unijnego, zniszczyła wiele ze starokościelnego obrządku, który został zachowany i pielęgnowany przez Marcina Lutra. Dziś ksiądz ewangelicki kojarzy się ze smutną

czarną urzędową togą z białymi befkami, podczas gdy Bach komponował swe wybitne dzieła, by miały swój udział w liturgii kolorowej, pełnej barokowej ekstrawagancji, a przede wszystkim mającej swą jasną genezę w rycie mszy przedreformacyjnej, przedtrydenckiej. Warto w tym miejscu wspomnieć, że Śląsk był najdłużej broniącą się prowincją niemiecką przed fryderycjańskimi zmianami, a proboszcz wrocławskiej fary św. Elżbiety, ks. Jan Gotfryd Scheibel, był jednym z głównych inicjatorów powstania Kościoła Staroluterańskiego, odrzucającego wszystkie naleciałości kalwinistyczne, zarówno w doktrynie, jak i liturgii.

WYJĄTKOWA LITURGIA

Tak więc co roku tego dnia w kościele św. Krzysztofa z zakrystii do ołtarza wyrusza procesja na której końcu idzie duchowny nie w szacie z czarnej materii, ale w złoto-fioletowym ornacie, pod którym ma stułę, cingulum, manipularz i kapłańską albę. Wiele modlitw jest zmawianych po łacinie, część po cichu, epistoła i Ewangelia są śpiewane, a całości towarzyszy służba liturgiczna.

REPERTUAR

Bach nie komponował kantat na niedziele Postu, co stanowi dla nas jednocześnie utrudnienie i ułatwienie. Z jednej strony nie jesteśmy bowiem zobligowani do wykonywania utworu przeznaczonego na niedzielę poprzedzającą dzień, w którym akurat wypadnie 21 marca; z drugiej zaś strony niemały wysiłek trzeba włożyć w znalezienie kantaty odpowiadającej swym tekstem i muzyką okresowi Postu.

335. URODZINY BACHA
2020

KIEDY?

21 marca, sobota

GDZIE?

Kościół św. Krzysztofa
pl. św. Krzysztofa 1
Wrocław

O KTÓREJ?

godz. 18:00

CO?

TBA

W POPRZEDNICH LATACH

Urodziny Bacha 2019

Kantata BWV 153

Urodziny Bacha 2018

Motet BWV 227

Urodziny Bacha 2017

Kantata BWV 54

Urodziny Bacha 2016

Kantata BWV 131

Urodziny Bacha 2015

Kantata BWV 106

Urodziny Bacha 2014

Kantata BWV 150

Urodziny Bacha 2013

Motet BWV 227

Urodziny Bacha 2012

Kantata BWV 182